پرورش ماهی | iranbm




پرورش مصنوعی و نیمه مصنوعی ماهی
نوشته شده توسط admin در تاریخ ۱۳۸۹/۰۹/۱۱ | مرتبط با : دامپروری |

پرورش مصنوعی و نیمه مصنوعی ماهی

تکثیر مصنوعی یا نیمه مصنوعی ( یا نیمه طبیعی ) ماهیان لازمه و یکی از شرایط اساسی برای پرورش یک گونه ماهی در مقیاس تجاری است . در واقع بدون وجود انبوه بچه ماهیان در دسترس نمی توان به پرورش هیچ نوع ماهی اقدام نمود .
در بررسی های نگارنده در مراکز تکثیر ماهی در کشور طی سالهای ۶۵ تا ۸۵ یکی از مهمترین دلایل عدم موفقیت عملیات تکثیر مصنوعی ماهیان بطریقی به موضوع استرس مربوط می شود
استرس ها در تکثیر مصنوعی ماهیان ممکن است شیمیایی باشند ( مثل تغییرات پارامترهای شیمیایی آب در سالن تکثیر ) و یا اینکه فیزیکی باشند ( مثل دستکاری ـ ضربه ـ تغییرات نور محیط ـ حمل و جابجایی ماهیان مولد و غیره ) و یا بیولوژیک باشند . ( مثلاً جنس مخالف در کنار ماهی مولد حضور نداشته باشد یا آنکه ماهی شکارچی در مخزن وجود داشته باشد ) . در سالن های تکثیر ماهی در کل کشور ، استرس های دو نوع اول یعنی شیمیایی و فیزیکی بوفور اتفاق می افتند . در هر حال مشخص شده که با اندکی استرس ماهیان مولد از تخم دهی بازمانده و تلاش ها را بهدر می دهند . بطور مثال در یک آزمایش ماهیان مولد آماده تکثیر بمدت سه ساعت در آب با اکسیژن کمتر از ۳ میلی گرم در لیتر نگهداری شدند و نتیجه آن شد که این ماهیان قادر به تخمدهی نبودند ادامه مطلب . . .

ماهیان مناسب برای پرورش در قفس
نوشته شده توسط admin در تاریخ ۱۳۸۹/۰۹/۱۰ | مرتبط با : دامپروری |

ماهیان مناسب برای پرورش در قفس

بسیاری از گونه های ماهیان از جمله گربه ماهی، تیلاپیا، استریپدبس، قزل آلا، کپور ماهیان و… برای پرورش ماهی در قفس مناسب هستند. قفس باید براحتی قابل دسترس و یک راه ورودی جهت عملیات غذادهی روزانه، مراقبت و تمیز کردن داشته باشد و وجود یک اسکله برای رفت و آمد بر روی قفسها لازم است اسکله ای با عرض یک متر می تواند سه قفس ماهی را پشتیبانی کند. یک قفس در یک سوی اسکله و دیگری در ناحیه انتهایی اسکله واقع شود. یک قفس ۸×۴×۴ فوت می تواند هزار گربه ماهی را در خود جای دهد. البته چنانچه کسی برای اولین بار این کار را انجام می دهد بهتر است با ۵۰۰ قطعه کار را آغاز نماید. ماهیان درون قفس به راحتی صید و غذادهی می شوند.
انواع قفسها قفسهایی که در ستون آب پنهان شده اند (از سطح تا بستر آنها در آب قرار دارد)، قفسهای شناور، قفسهایی که از بویه ساخته شده اند و تا نیمه در آب قرار دارند و قفسهای کفی که در بستر رودخانه یا دریا قرار می گیرند. این موارد خود به صورت زیر دسته بندی می شوند: قفسهای منفرد یا چند تایی، قفسهای انعطاف پذیر، قفسهایی که خودشان را در آب حفظ می کنند و قفسهایی که توسط قایق برپا می شوند. انتخاب نوع قفس بستگی به مکان و شرایط موجود در سایت مزرعه دارد. ادامه مطلب . . .

بعضی از نرماتیوهای تکثیر و پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان
نوشته شده توسط admin در تاریخ ۱۳۸۹/۰۶/۲۲ | مرتبط با : دامپروری |

بعضی از نرماتیوهای تکثیر و پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان

هزاران سال قبل وقتی که بشر توانست باابزار وتجهیزات مبادرت به صید آبزیان از دریاها ومنابع آبهای طبیعی نمود. با رو به کاهش گذاشتن ذخایر این منابع او را وادار به فکر بازسازی این منابع وشناخت شرایط زیست ؛بعضی گونه ها برای امکان فراهم نمودن شرایط مصنوعی تکثیر وپرورش از جمله ماهی قزل آلای رنگین کمان که وطن اصلی آن کالیفرنیای امریکا برای این هدف مناسب تشخیص داده شد.درواقع دهها سال قبل تکثیروپرورش ماهی قزل آلا درجهان شروع شد.
مقدمه:
هزاران سال قبل وقتی که بشر توانست باابزار وتجهیزات مبادرت به صید آبزیان از دریاهاومنابع آبهای طبیعی نمود. با رو به کاهش گذاشتن ذخایر این منابع او را وادار به فکر بازسازی این منابع وشناخت شرایط زیست ؛بعضی گونه ها برای امکان فراهم نمودن شرایط مصنوعی تکثیر وپرورش از جمله ماهی قزل آلای رنگین کمان که وطن اصلی آن کالیفرنیای امریکا برای این هدف مناسب تشخیص داده شد.درواقع دهها سال قبل تکثیروپرورش ماهی قزل آلا درجهان شروع شد. امادرایران نزدیک به چهاردهه قبل در روستای حصار کرج پرورش ماهی قزل آلا توسط آقای دکتر معتمد با همکاری آقای هس کارشناس دانمارکی شروع شد وامروزه هزاران مرکز کوچک وبزرگ تکثیرو پروش در جاجای کشور فعال بوده ودر راستای امر تولید آن هم ماهی که بعنوان  غذای سلامتی وپیشگیری  کننده بسیاری ازامراض می باشد ؛ لذا اطلاع از نرما تیوهای پرورش کمک  می کند تا تولیدی مطمئنن و محصولی با کیفیت وسالم داشته  باشیم لذا پرورش دهندگان وکارشناسان  باید آخرین نرماتیوهای روز را باتوجه به شرایط پرورش کشورداشته باشند .اینجانب تلاش نمودم بعضی از فاکتورهارا ازمنابع وتجربه عملی که دارم دراین مقاله بیاورم امید آنکه مفید واقع شود.
تراکم رهاسازی:
تراکم رهاسازی ماهی قزل آلا برابر است با دوبرابر طول ماهی بعنوان مثال اگر طول ماهی ۱۰سانتیمتر باشد تراکم پذیری آن برابر است با بیست کیلوگرم در متر مکعب می باشد. یااگرطول ماهی ۲۷سانتیمتر باشدت تراکم پذیری آن۵۴کیلوگرم در متر مکعب می شود چنانچه طول ماهی ۴سانتیمتر باشد تراکم ۸کیلوگرم درمترمکعب مناسب است
ارتفاع آب درحوضچه ها:
حداقل ارتفاع آب حوضچه ها سه برابر طول ماهی است بعنوان مثال:اگر طول ماهی ۱۲سانتیمتر باشد ارتفاع آب حوضچه حداقل  باید ۳۶ سانتیمترباشد. یااگر طول ماهی ۳۰سانتیمتر باشد ارتفاع آب حوضچه ۹۰سانتیمترمناسب است
سرعت جریان آب:
سرعت جریان آب از اساسی ترین فاکتورهاست که ضمن تامین اکسیژن موردنیاز؛گازهای مضر تولیدی وفضولات ماهی را از محیط زیست ماهی خارج می نمائید بنابرین سرعت جریان آب حوضچه ها بائید حداقل برابر با طول بدن ماهی باشد بعنوان مثال اگر طول ماهی ۱۰سانتیمتر است سرعت آب در استخر بائید ده سانتیمتر در ثانیه باشد البته بستگی به نوع احداث حوضچه ها دارد.
اندازه پلت غذا:
اندازه پلت غذا در ماهیان سردآبی از آنجا که بررسی های انجام شده گویای این مهم میباشد دهانه ورودی برابر یک چهام طول بدن ماهی است وبرای عبور پلت غذا نیاز به فضا لازم می باشد بنابراین طی مطالعات انجام شده قطر پلت غذا برابر یک پنجاه ام طول ماهی است بعنوان مثال اگرطول بدن یک ماهی ده سانتیمتر باشد اندازه پلت مناسب برای آن برابراست با۱۰ضربدر یک پنجاه ام که برابر با دو میلیمتر یا اگرطول ماهی برابر سی سانتیمتر باش اندازه پلت غذا برابربا شش میلیمترخواهد بود.
مقدار غذادهی ودفعات آن درشبانه روز:
محاسبه غذادهی تحت تاثیر دو فاکتور می باشد یکی طول یاوزن ماهی ودیگری دمای آبی که ماهی درآن زیست می کند مثلا اگر دمای آب در شرایط استاندارد پرورش  چهارده درجه سانتیگراد باشد . در جدول آمده ماهی پنج گرمی که طول هفت سانتیمتر دارد برابر با چهارونیم درصد وزن بدنش باید غذا محاسبه شود ودر دوازده وعده باید داده شود . بطورکلی درجداول غذا دهی مقدار غذا براساس طول (درصدی از طول بدن) یا وزن ماهی بین هشت در صد تا یک درصد وزن بدن ماهی میباشد ودفعات غذا دهی هم از بیست بار تا یکبار در شبانه روز در نظر می گیرند
a
حداکثرظرفیت تولید لحظه ای براساس جریان آب ورودی:
تعریف پیک ظرفیت نگهداری به مفهوم آن است که حداکثر توده زنده جمیعت ماهی در سایزهای برنامه ریزی شده استاندارد بوده برای تغذیه ومتابولیسم کارا به منظور گرفتن رشد مناسب؛ که در این شرایط برابر با ۸/کیلوگرم لیتر در دقیقه می باشد بعنوان مثال اگر ورودی آب یک استخر ۱۰لیتر درثانیه باشد حداکثر ظرفیت نگهداری آن برابر با۴۸۰کیلوگرم خواهد بود.
نسبت طول وعرض استخرها:نسبت طول وعرض حوضچه های تکثیر وپرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان ۱۰به یک مناسب است بنابرین اسخرهای باابعاد(۱در۱۰)یا(۲در۲۰)یا(۳در۳۰)یا(۴در۴۰)و(۵یا۵۰)و… می باشد.
شیب کف استخرها :
شیب طولی استخرها بین۳/درصد تا/۵درصد مناسب میباشد شیب عرضی کف استخرها از طرفین در حوضچه های مستطیلی برابر ۲۵/است البته درکف حوضچه گرد برابر با ۱۰/تا۲۵/ است ودرکف حوضچه های سیلویی ۵۰/به بالا می باشد.
منتشر شده توسط رضا فراهانی کارشناس مسئول تکثیرو پرورش ماهیان سردابی

منبع :
منتشر شده توسط رضا فراهانی کارشناس مسئول تکثیرو پرورش ماهیان سردابی

http://www.farmna.ir


رعایت نکات بهداشتی در ماهیان مولد
نوشته شده توسط admin در تاریخ ۱۳۸۹/۰۶/۲۲ | مرتبط با : دامپروری |

رعایت نکات بهداشتی در ماهیان مولد

ماهیان مولد؛سازنده نسل بعدی برای پرورش یا بازسازی ذخایر آبزیان می باشد ؛ بنابر این اگرمولدی از لحاظ بهداشتی سالم نباشند نسل به وجود آمده از آنها نیز دچار مشگل خواهد بود . از طرفی باتوجه به هزینه های گزافی که صرف مولد سازی می شود ؛ برای نگهداری از مولدین باید تدابیر لازم در نظر گرفته شود تا از هر گونه آسیب واسترس که در نهایت منجربه مرگ با ازدست رفتن آنها می شود؛ جلوگیری شود .
به همین منظور در کلیه پروژه های تکثیر و پرورش ماهی یا سایر آبزیان باید به بحث بهداشت مولدین توجه خاصی مبذول داشت .
بهداشت مولدین به دو بخش کلی تقسیم می شود ؛پیشگیری و درمان .در بخش پیشگیری در مورد اموری بحث می شود که ممکن است باعث ایجاد شوک واسترس در ماهیا ن و یا ایجاد بیماری ودر نهایت آسیب به آنهاشود و در بحث درمان راههای جبران خسارت ناشی از استرس و بیماری بر روی ماهی و بهبود شرایط نا مناسب
بررسی .اولین فرایندی که معمولا برای تکثیر ماهیان مولد طی می شود صید آنهاست .
بعضی از ماهیان مولد ازمحیط های طبیعی برای تکثیر صید می شوند مثل تاسماهیان ؛ آزاد ماهیان ؛کلمه وماهی سفید و گاهی نیز ازذخیره مولدین سالهای قبل در استخرهای نگهداری مولدین ؛صید می شوند مثل ماهی قزل آلای رنگین کمان وبیشتر گونه های کپور ماهیان پرورشی .
در هنگام صید ماهیان مولد از محیط طبیعی ؛ مهمترین مسئله استفاده از وسیله صید مناسبی است که حداقل آسیب را به ماهیا ن مولد وارد کند
به طور مثال در مورد ماهی آزاد دریای خزر درکشور ما معمولا از شیل یا کلهام که صدمه کمتری به ماهی می زند استفاده می شود ؛ در مورد تاسماهیان صید مولد به وسیله تور گوشگیر انجام می شود که ماهی در آن به شد ت تقلا می کند و به تخمک های آن اسیب وارد شده و باعث ایجاد استرس در ماهی می شود که در اینجا نیز بهتر است از تورهای با چشمه مناسب یا در صورت امکان از کلهام استفاده گردد .
مرحله بعد از صید مولد ین چه از محیط طبیعی و چه از استخرهای پرورش ؛ انتقال آنها به محل تکثیر است که در اینجا دو حالت برای انتقا ل وجود دارد ؛ در مواقعی که فاصله زیادی بین استخر مولدین و محل تکثیر وجود ندارد ؛ متوان از کیف های مخصوص برزنتی (که حداقل آسیب را به ماهی می رساند ) یا از وسایلی مثل تشت و چانهای برزنتی استفاده کرد .
در مکانهایی که امکانات خاصی وجود دارد می توان از راههای دیگری هم استفاده نمود به عنوان مثا ل در مرکز تکثیر آزاد ماهیان کلاردشت کانا لهای مخصوصی وجود دارد که ماهی بطور مستقیم به طرف محل تکثیر هدایت می شود . هنگامی که فاصله ها طولانی است باید ازتانکرهای مخصوص استفاده شود ؛ ساده ترین آنها چان های برزنتی می باشد که در پشت وانت نصب می شود که مجهز به کپسول اکسیژن می باشد . در اینجاه باید هوادهی به صورت کامل ودقیق صورت گیرد واز هر گونه ایجاد استرس به ماهی پیشگیری شود وبهتر است آب تا نکر از همان منبع آبی که مولد از ان صید می گردد پر شود تا از ایجاد شوک حرارتی به ماهی جلوگیری به عمل آید درغیر این صورت باید عملیات همدمای با دقت صورت گیرد گاهی اوقات برای انتقال مولدین در فواصل طولانی از مقدار کمی ماده بیهوشی درتا نکراستفاده می شود تا فعا لیت های متا بولیکی ماهی به حداقل کاهش یابد . یکی از آرام بخشهای متداول برای آرام کردن ماهیها ؛ دی کسید کربن است .
غلظت بالای این گاز می تواند برای ماهی ها زیان آوروحتی کشنده باشد ؛ با این حال غلظت کم آن اثر بیهوشی به همراه دارد .برای آرام کردن ماهی ها می توان آنها رابه مدت ۵ دقیقه در معرض ppm 500 اسید کربنیک (دی اکسید کربن حل شده درآب ) یا ppm 650-بی کربنات سدیم قرار داد. غلظت اسیدکربنیک/ بیکربنات سدیم و مدت زمان استفاده از انها به گونه و مرحله بلوغ ماهی مورد نظر بستگی دارد. به دلیل رعایت ملاحظه سلامتی و ایمنیبه گونه و مرحله بلوغ ماهی مورد نظر بستگی دارد.
به دلیل رعایت ملاحظه سلامتی و ایمنیبه گونه و مرحله بلوغ ماهی مورد نظر بستگی دارد. به دلیل رعایت ملاحظه سلامتی و ایمنی ؛ مواد بیهوشی شیمیایی باید با دقت زیاد مورد استفاده قرار گیرند. بعضی از این مواد برای انسان خطر ناک بوده وبه هنگام استفاده ازآنها ؛ دستورالعمل مصرف کننده باید به دقت رعایت شود. ۱۵۰ پس از رسیدن ماهیان به مرکزتکثیر و قبل از رها سازی آنها در استخرهای نگهداری باید کار همدمایی به دقت صورت گیرد.
جدا سازی نر و ماده در هفته های آخر نزدیک به تولید مثل از اهمیت ویژه ای برخوردار است درغیراینصورت ممکن است مولدین به طور طبیعی دراستخرها تخمریزی نما یند وازطرف دیگر درهفته های آخر گاهی برخورد های فیزیکی شدید بین مولد ین نر درخصوص جنس ماده ؛ صورت می گیرد که ممکن است منجر به آسیب شدید وزخمی شدن بدن مولدین گردد . همچنین جداسازی مولدین نر وماده از ابتدا کمک می کند تا در هنگام کار؛ شناسایی مولد نر و ماده سر یعتر صورت گیرد و نیازی به آزمایش مجدد تعیین جنسیت نباشد .
قبل از عملیات تکثیر باید ماهی مولد توسط کارشناسان بهداشتی کنترل شود تا مشکلی از لحاظ بیماری و آلودگی به انگل وجود نداشته باشد . برای این کار بهتر است از آبشش ها ؛ باله ها و سطح پوست مولد ؛ لام مرطوب تهیه و هر گونه آلودگی انگلی زیر میکرسکوب بررسی شود .
نکته مهم ؛ بحث انتقال برخی از بیماریها از ماهی مولد به نسل بعدی یا اصطلا حا انتقال عمو دی بیماری است
انتقال عمودی بیماری بیماری ویروسی IPN یا نکروزعفونی لوزالمعده که عامل آن BIRNAVIRYS است و بیماری باکتریایی کلیه BKD که عامل آنSALMONINARUM RENIBACTERIUM است ؛در ماهیان قزل آلاثابت شده است ودر مورد انتقال عمودی ویروس IHN وVHS بین دانشمندان اتفاق نظر وجود ندارد .بهر حال در مورد بیماریهای که انتقال عمودی دارند باید به شدت مراقب بود که مولدین به این بیماری ها آلودگی نداشته با شند به خصوص در مورد ماهیان مولدی که از جاهای دیگر خریداری یا آورده می شوند .
باید باید یک دوره قرنطینه رعایت شود . بهتراست مولدین قبل از تکثیر ضد عفونی شوند ؛ اینکار در مورد ماهیانی که تزریق هیپوفیز به آنها صورت می گیرد وبه ویژه قبل از تکثیر ؛ ضروری می باشد .
بدن ماهیان مولد قبل از تکثیر باید با حوله ای تمیزخشک شود تا آب سطح بدن ماهی به داخل تشت تکثیرنریزد ؛ اینکار از دو بعد دارای اهمیت است .
۱- آبی که از بدن ماهی می چکد باعث تحریک تخمک واسپرم وکاهش در صد لقاح می شود .
۲- ممکن است این آب دارای آلودگی باشد که بعدا با تخم ها وارد انکوباتورها شود . پس از تکثیر مولدین ؛ بدن آنها به مدت چند ثانیه داخل محلول آب نمک رقیق فرو برده می شود تا ضد عفونی گردد
که البته این عمل برای همه باکتری ها و انگل ها مو ثر نمی باشد . در ضمن پس از عملیات ؛جهت جلوگیری از عفونت های داخلی می توان از داروهای آنتی بیوتیک به روش تزریق مستقیم دارو به داخل بدن مولد یا به صورت خوراکی استفاده نمود که تمام این اعمال به منظور پیشگیری می باشد . تمام مراحل نقل و انتقال و دستکا ری مولدین به هنگام تکثیر باید به دقت و با ملایمت صورت گیرد تا حداقل استرس به ماهی وارد شود .
در هنگام تخمک کشی و اسپرم گیری باید توجه نمود که فشارزیادی به بدن ماهی مولد وارد نشود زیرا علاوه بر آسیب رسا ندن به تخمک ها واز بین بردن آنهاوموجب صدمه غیر قابل جبران به ماهی و گاهی مرگ آن می شود .
در زمان تزریق هیپوفیز یا تخمک کشی یا اسپرم گیری ویا هر گونه دستکاری مولد ین باید آنها را بیهوش نمود . در تاسماهیان بیهوشی به وسیله ضربه محکم چکش مخصوص به سر ماهی انجام مشود و پس ازتکثیر نیز ماهی می میرد . در سایر ماهیان بیهوشی به وسیله مواد بیهوش کننده مختلف مثل MS222 ؛ کینا لدین ؛ فنوکسی اتا نول ؛ بنزوکا ئین ؛کلروبوتا نول ؛هیدروکسی کینالدین ؛ متومودات ؛ متیل پنتینول ؛ آمیل الکل چهار ظرفیتی ؛ اورتان و غیره انجام می شود و از جمله بهترین مواد بیهوش کننده که به تازگی بسیار متداول شده عصاره گل میخک است که اثرات سمی مواد بیهوش کننده شیمیای را ندارد و به علاوه نسبت به آنها ارزانتر می باشد .
مواد شیمیایی بیهوش کننده علاوه بر اثرات سمی که ممکن است برای ما هیان و کارگران داشته باشد ؛می توان قدرت تحرک اسپرم و کیفیت تخم را کاهش دهد .
علاوه بر این باید توجه داشت که قبل از مصرف هر گونه ماده بیهوشی باید آن را روی تعدادی ماهی آزمایش کرد چرا که اندازه ماهی ,PH؛ سختی و دمای آب بر روی کارآی موارد بیهوشی کننده موثر است . بیهوش نمودن ماهی علاوه بر آنکه عملیات تکثیر را برای کارگران تسهیل می کند ؛باعث می شود که استرس کمتری به ماهیان در هنگام دستکاری وارد شود .
در مورد تزریق هیپوفیز جهت القای تخم دهی در کپور ماهیان و تاسماهیان باید میزان کمتر آن ممکن است باعث عدم تحریک کامل و مقدار زیاد آن در مواردی باعث عقیمی و یا حتی مرگ ماهی مولد شود .
ماهیان دهنده هیپوفیز باید بالغ و تخمریز ی نکرده باشند و ترجیحا از همان گونه ای باشند که قرار است تکثیر شود .زمان تزریق هم بسیار مهم است و اکر زودتر از موقع صورت گیرد ؛کیفیت تخم ها و قدرت
بقای آنها کاهش می یابد .
بسیاری از این بیماریها علاوه بر ماهیان مولد؛ممکن است باعث آلودگی سایر گروه های ماهیان هم بشود و در ماقع خاص مولدین نیست ؛مثل بسیاری از بیماریها ی انگلی ؛ویروسی ؛باکتریای و محیطی که اقدامات مشترک پیشگیری و درمان برای آن ها باید صورت پزیرد .
خطر ناکترین بیماری انگلی که ممکن است مولدین را گرفتار کند ؛بیماری لکه سفید است که برای درمان از حمام یک ساعته فرمالین ۳۷درصد در دو مرحله با فاصله زمانی ۴روز استفاده می شود .
از جمله بیماری هایی که مخصوص مولدین است بیماری ویروسی UDN است که نکروز قرحه ای آزاد ماهیان وحشی مولد می باشد .
همچنین انگل مرجانی پلی پودیوم ؛خاص تخمدان مولد ین تاسماهیان است که باغث گریسی شدن تخمک ها و از بین رفتن آنها می شود .
از دیکر مباحثی که در خصوص بهداشت ماهیان مولد مهم است بحث تغذیه مولدین می باشد .
غذا مهمترین عامل موثر بر روی کیفیت اسپرم و تخمک ماهیان م باشد .
کیفیت و کمیت غذای ماهیان مولد تاثیر زیادی روی هماوری ؛رسیدگی جنسی ؛اندازه؛کیفیت تخم و اسپرم آن ها دارد و در جیره غذایی مولدین باید به وجود اسید های آمینه ضروری ؛ اسید های چرب غیر اشباع ؛ویتامین هایE وC ؛ کارو تنوئید هایی مثل آستا زانتین و نیز فسفولیپیدهاتوجه نمود .
دریک آزمایش روی جیره غذایی مولدین قزل آلای رنگین کمان مشخص شد که اضافه کردن اسید لینولئیک به جیره هایی که اسید های چرب ضروری آن ها کم بود باعث افزایش درصد لقاح ؛ درصد تخم های چشم زده و میزان کل تخمه گشایی می شود .
دراین رابطه اهمیت اسید لینولئیک بیشنر از اسید لینولنیک است . باید توجه نمود که اگرماهیان مولد در استخر ها با غذای دستی تغذیه شوند ؛میزان غذا دهی از ۱تا ۲ماه قبل از تخمریزی کاهش داده شود و قبل از رسیدن به مرحله تخمریزی یا تخمکشی تغذیه دستی کاملا قطع گردد .
در مورد ماهیانی که از غذای طبیعی استخرها استفاده می کنند نیز باید از با رور سازی استخر ها چند هفته قبل از شروع تکثیر خودداری نمود تا میزان غذای طبیعی در استخر کاهش یابد ؛از جمله ترکیباتی که در جیره های غذا یی به مقدار نسبتا زیادی اسستفاده می شود چربیها و هیدرات های کربن هستند که از اجزای اصلی رژیم غذایی ماهیان پرواری می باشند .
در تغذیه مولدین باید توجه نمود که استفاده بیش از حد از این دو می تواند باعث کاهش کیفیت تخمک و اسپرم شود و دور بافت تخمدان و بیضه رالایه ضخیمی از چربی بچوشاند .
تراکم نگهداری ماهیان مولد از دیگر مباحث مهم در بهداشت مولدین می باشد . تراکم علاوه بر آنکه باعث تحمیل استرس به ماهیان می شود می تواند سبب انتقال سریعتر بیماری بین آنها شود و دسترسی ماهیان را به مواد غذایی مورد نیاز کاهش دهد . همچنین تراکم می تواند باعث تجمع مواد زائد دفعی و کاهش دسترسی ماهی به اکسیژن شود . عوامل فیزیکوشیمیایی آب استخر نگهداری مولدین نیز از جمله مسائلی است که در مبحث بهداشتی مولدین باید بررسی شود .
نوسان شدید درجه حرارت آب می تواند باعث وارد شدن استرس به ماهی مولد و خراب شدن تخمک یا اسپرم آن شود و یا در مواقعی باعث تخمریزی زود رس یا دیررس ماهی شود . برای رسیدگی جنسی مولدین کپور ماهی دمای بالای ۱۷درجه سانتی گراد به خصوص ۲۱ تا ۲۵ درجه سانتی گراد توصیه می شود و برای مولدین قزل آلا ی رنگین کمان نیز دمای ۵/۱۳تا ۵/۱۵ درجه سانتی گراد ضروری است . سرعت مجاز آب در کانال های مستطیلی نگهداری مولدین ۵/۲تا ۶/۱سانتی متر در ثانیه می باشد . سرعت کمتر ؛ سبب تجمع مواد زاید و سرعت بیشتر باعث افزایش متابولیسم و مصرف انرژی بیشتر در ماهی میشود .میزان تعویض آب در حوضچه های نگهداری مولدین قزل الا ۱۶تا ۲۰بار در روز می باشد .
منبع :
عراز محمد خزین – کارشناس آموزش شیلات گلستان
منتشر شده توسط گروه علمی فارمنا


استخرهای پرورش ماهی قزل آلا
نوشته شده توسط admin در تاریخ ۱۳۸۹/۰۵/۰۵ | مرتبط با : دامپروری |

استخرهای پرورش ماهی قزل آلا

به طور کلی ماهی موجود زنده ای است که در آب زندگی می کند. همه فعالیت های ماهی مثل تغذیه، رشد، سلامتی، مقاومت در برابر بیماری ها و سایر عوامل به شرایط محیطی ماهی بستگی دارد. بنابراین رعایت کردن همه نکته های بهداشتی در زمان تهیه، حمل، رها کردن بچه ماهی و به طور کلی در طول دوره پرورش اهمیت بسیار زیادی دارد که به تعدادی از آنها در زیر اشاره می گردد:
۱- بهتر است آب قبل از ورود به استخر به هر شکلی که امکان دارد، هوادهی شود. بخصوص برای هوادهی آب چاه از وسایل هوادهی استفاده شود.
۲- از غذای ساخته شده یا پلت برای تغذیه ماهی استفاده شود و از مصرف غذای تر، مثل اضافه های کشتارگاهی که آب را کثیف می کنند، خودداری شود.
۳- خوراک ماهی در محل خشک و خنک نگهداری شود. از انبار کردن غذا به مدت طولانی خودداری شود.
۴- رفتار و شنای ماهی ها کنترل گردد. حرکت های غیر عادی ماهی ها مثل جمع شدن در محل ورودی یا خروجی آب و در کناره های استخر، شنای ناموزون، تغذیه نکردن و… نشانه ی به هم خوردن شرایط محیطی است. بنابراین باید سریع به کارشناس شیلات منطقه مراجعه شود.
۵- اگر هر نوع بیماری مشاهده گردید باید سریع جهت درمان آن اقدام کرد.
۶- هنگامی که ماهی ها تلف می شوند، باید خیلی زود آنها را جمع آوری و سپس در یک گودال دفن کرد.
۷- به تمیز نگه داشتن استخر و تهویه مناسب آب در طول دوره پرورش دقت شود.
۸- دست کم ۴۸ ساعت قبل از صید از تغذیه ماهی ها خودداری شود.
۹- پس از صید باید ماهی ها را در جای مناسب شست وشو داد. اگر این کار در یک کانال یا حوضچه ی آب روان انجام شود، خیلی بهتر است. هدف از شست وشوی ماهی ها، تمیز نگه داشتن کامل پوست و آبشش هاست. با این کار از بوی ماهی جلوگیری به عمل می آید. پس از شستشوی ماهی ها، آنها همراه با یخ در ظروف ۲۰ تا ۳۰ کیلوگرمی بسته بندی و به بازار مصرف تحویل داده شود.
حفظ کیفیت آب استخر نیز در طول دوره پرورش ماهی قزل آلا، اهمیت بسیار زیادی دارد. برای همین لازم است به مسایل زیر توجه شود:
۱- رعایت کردن اصول غذادهی و جلوگیری از هدر رفتن غذا در آب استخر.
۲- تمیز نگه داشتن استخر برای جلوگیری از رشد جلبک ها و گیاهان.
۳- کنترل روزانه اسیدیته و درجه حرارت آب استخر برای جلوگیری از تغییر زیاد دمای آب.
۴- تهویه کامل و مناسب آب استخر برای نگه داشتن مقدار اکسیژن محلول در آن.
از شرایط فیزیکوشیمیایی آب استخر پرورش ماهی قزل آلا می توان به دما، شوری، اکسیژن، PH یا اسیدیته، آمونیاک و نیتریت و کدورت اشاره نمود. مناسب ترین دما برای رشد بین ۱۶-۱۴ درجه سانتی گراد است. در مورد شوری مناسب ترین درجه شوری برای رشد ماهیان سردآبی از قبیل قزل آلا در حدود ۶-۳ در هزار تعیین شده است. از نظر PH، بهترین PH برای این گونه ماهیان ۲/۸-۷/۶ گزارش شده است. میزان آمونیاک نیز از صفر تا ۴ درصد میلی گرم در لیتر در ماهیان کوچک و از صفر تا ۲ درصد میلی گرم در لیتر برای ماهیان بزرگ تعیین گردیده است.

نویسنده: لاله یزدان پناه، کارشناس ارشد میکروبیولوژی مرکزی تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان
منبع :
ماهنامه دام کشت و صنعت، شماره ۱۰۱


طرح پرورش کپور ماهیان چینی و هندی
نوشته شده توسط admin در تاریخ ۱۳۸۹/۰۵/۰۵ | مرتبط با : دامپروری |

طرح پرورش کپور ماهیان چینی و هندی

موسسه تحقیقات شیلات ایران در حال انجام است. در این طرح بچه ماهی سه گونه کپور هندی به نام های: کاتلا (CATLA CATLA )، روهو (LABEO ROHITA)، و مریگال (CIRRHINUS CIRRHINUS) از هندوستان وارد کشورمان شد.
به منظور اطلاع خوانندگان عزیز مجله از جزییات این طرح گفت وگویی با دکتر حسین زاده رییس بخش آبزی پروری موسسه تحقیقات شیلات ایران انجام شده که مشروح آن در ادامه از نظرتان می گذرد.

متولی اجرای این طرح کدام سازمان و تحت نظر چه نهادی است؟
موسسه تحقیقات شیلات ایران متولی اجرای این طرح است و این موسسه زیر نظر سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی وابسته به وزارت جهاد کشاورزی می باشد و پژوهش هایمان در دو مرکز تحقیقاتی یکی در گیلان و دیگری در خوزستان در حال پی گیری است.

اهداف این طرح در مناطق انجام شده و نتایج اولیه آن چه بوده است؟
این طرح پژوهشی چندین هدف را در خود می گنجاند. اول بررسی امکان پرورش توام کپور چینی و هندی در استان های گیلان و خوزستان دوم هدف بررسی اقتصادی این پروژه و سوم تعیین بیوتکنیک (راه و روش و فنون) تکثیر است یعنی بتوانیم کپور ماهیان هندی را در داخل کشور تکثیر کنیم. فاز اولیه این پروژه در سال جاری شروع شد و در قالب چند استخر پرورشی، پژوهشی، ترکیب های متفاوتی از کپور چینی و هندی را در کنار هم قرار دادیم تا آنها را با هم مقایسه کرده و به دست آوریم که کدام ترکیب بیشترین رشد و یا بیشترین بیوماس (توده زنده ) را در واحد سطح در استخر تولید می کند. در حال حاضر همه روزه بیومتری ها به طور کامل انجام می شود، البته کپور هندی در مقایسه با کپور چینی رشد بالایی ندارد ولی در مجموع بیوماس تولیدی استخر را بالا می برد یعنی مثلا اگر میزان برداشت ما ۳ تن در هکتار بود به ۵/۳ تن در هکتار می رسد. این کپورها از لحاظ شکل ظاهری بسیار مورد پسند مردم هستند. البته میزان رشد در جنوب کشور به علت شرایط آب و هوایی و اقلیم گرم و میزان غذای مناسب رشد فیتوپلانگتون های آب بیشتر از شمال کشور بوده و ما امسال متاسفانه در شمال کشور دوره گرمایی کوتاهی داشتیم و فصل سرما زودتر شروع شد و چون کپور ماهیان حساسند رشد کمتری داشتند.
با این وجود ما انتظار نداریم که هر سه گونه در همه این مناطق جواب بدهد. بلکه ممکن است یک گونه در یک منطقه محور قرار بگیرد. اما نکته مهم این است که در شرایط کنونی کشور ما، این گونه ها توانسته اند سازگار شوند و به رشد خود ادامه دهند و در حال حاضر هنوز در فاز اول این پروژه هستیم و قطعا تا دو سال آینده خودمان عملیات تکثیر را انجام می دهیم و دیگر نیازی به وارد کردن آن به کشور نداریم. بعد از انجام پژوهش ها، تا این لحظه مشخص شده که دو گونه کاتلا و روهو در شمال کشور و روهو و مریگال در جنوب کشور سازگاری بهتر، با محیط دارد. گونه کاتلا چون تغذیه پلانکتون ها در شمال کشور بیشتر و مناسب تر است، رشد بیشتر داشته. روهو همانند آمور تغذیه گیاه خواری دارد و مریگال مثل کپور معمولی دتریت خوار “کتری خوار” است.
این طرح به چه منظور اجرا شده و تا چه حد به اهداف مورد نظر دست یافته اید و در این طرح بازار هدف کجاست؟
کپور ماهیان در دنیا ۸-۷ گونه هستند، ولی ما طبق بررسی ها، سه گونه ای که خوش رشد و خوش گوشت و از نظر مردم، ظاهر خوبی داشتند را وارد کردیم. هدف ما از این کار این بود که ما در کشور دو دهه میزان تولیدمان تغییر نکرده و بین ۵/۳-۳ تن در هکتار است. در واقع با وارد کردن این چند گونه به کشور می خواهیم تولید در واحد سطح را در استخرهای خاکی افزایش دهیم. ثانیا می خواهیم سبد مصرف مردم متنوع شود. چون تعداد کپور ماهیان در ۵۰ سال گذشته در ایران همین ۴ نوع بوده. هدف ما این است که بهره وری را بالا ببریم و از همه لایه های آب استخر استفاده کنیم که با این کار به اقتصاد تولید در استخر کمک می کند.
کپور ماهیان چینی در حال حاضر هم در بازار داخلی مصرف داشته و هم بازار کشورهای همسایه را برای صادرات در اختیار دارند. مثلا در عراق کپور معمولی بسیار موردپسند است و حتی در یک مقطع زمانی نسبت کشت ما تغییر پیدا کرد. در حال حاضر نوع نگاه ما به صادرات این گونه ها نسبت به مصرف آنها در داخل کشور باعث تنوع محصول و افزایش راندمان تولید در استخر است.

بچه ماهی های اولیه از کجا وارد شد و چگونه؟
بچه ماهی ها از کشور مبدا خود یعنی هند، پس از کسب مجوزهای دامپزشکی و محیط زیستی، قرنطینه و کنترل های مربوط و از طریق فرودگاه مهرآباد وارد کشور شد. از قبل، استخرها آماده سازی شده بود که با رعایت ترکیب و نسبت در استخرها رهاسازی شدند.

این پروژه تا چه حد صرفه اقتصادی دارد؟
ما کپورها را در ابتدای دوره پرورش در استخرها رهاسازی کردیم و غذادهی را با سیستم رایج غذادهی کپورماهیان چینی دنبال کردیم. در واقع ما سعی کردیم به جز معرفی گونه به استخر هیچ گونه تحمیل هزینه را نداشته باشیم و با همین روش در حال حاضر کپورهای هندی ما رشد خوبی دارند. این پروژه یک طرح پژوهشی است و ما هنوز وارد فاز مقایسه تجاری نشده ایم. ممکن است ما هزینه های اولیه زیادی داشته باشیم ولی وقتی به دانش فنی تکثیر دست پیدا کنیم، این پروژه ارزش اقتصادی زیادی خواهد داشت. مساله دیگر این است که این ماهی ها از هرم پایین انرژی استفاده می کنند و به این وسیله پرورش آنها توجیه دارد.

غیر از این طرح “بخش آبزی پروری” چه طرح هایی را در دست اجرا دارد؟
بخش آبزی پروری موسسه تحقیقات شیلات ایران هر ساله بیش از ۵۰ طرح تحقیقاتی را انجام می دهد که در زمینه های مختلف: گرمابی، سردابی، میگو، کشت دریای، تحقیقات مربوط به تغذیه آبزیان و مهندسی ساخت می باشد. ما روی تمام گونه های بومی و غیربومی کار می کنیم و رویکرد جدیدی هم روی ماهیان زینتی داریم که همه این طرح ها زیر نظر مراکز تحقیقاتی و کارگاه های ذی ربط در حال اجراست و بیش از ۱۳ مرکز و ۲۰ ایستگاه در کشور در خدمت این پژوهش ها هستند. پروژه ماهی تیلاپیا هم در دست اجرا است که به عنوان یک انقلاب در صنعت شیلات می باشد که با هدف خوراکی دارد پرورش می یابد و رشد خیلی خوبی دارد.

منبع :
ماهنامه دام کشت و صنعت، شماره ۱۱۷


copyright © 2010 , theme designer : www.iranbm.com